पूर्वी नेपाललाई छोटो दुरीमा राजधानी काठमाडौँसँग जोड्ने बीपी राजमार्गको बाढीबाट क्षतीग्रस्त नेपालथोक–भकुण्डेबेसी खण्डको पुननिर्माण कार्य तीब्र गतिमा भईरहेको छ ।
२०८१ साल असोजको दोस्रो साता रोसी खोलामा आएको बाढीले नेपालथोक–भकुण्डेबेसी खण्डको करिब २९ किलोमिटर राजमार्गको विभिन्न ठाँउमा भत्काई क्षतीग्रस्त बनाएपछि बिगत एक बर्षदेखि सडकको स्तरउन्नती सहित पुननिर्माणको काम भई रहेको छ ।
सडक डिभिजन कार्यालय खाल्टे सिन्धुलीका अनुसार क्षतीग्रस्त उक्त राजमार्ग मध्ये सिन्धुलीतर्फ एक खण्ड र काभ्रे तर्फ तीन खण्डमा विभाजन गरी ठेक्का लगाई धमाधम पुननिर्माण तथा स्तरउन्नतीको काम भई रहेको छ । सडक चौडा (फराकिलो) गरी राजमार्गलाई दुई लेनको बनाउने काम भई रहेको छ । राजमार्गमा पर्ने पाँच वटा पुललाई पनि दुई लेनमा परिणत गरिने छ ।
सिन्धुलीतर्फ नेपालथोकदेखि बर्षेखोलासम्म पाँच किलोमिटर सडकको पुननिर्माण कार्य ३८ प्रतिशत सकिएको उक्त कार्यालयका प्रमुख पारसमणी हमालले जानकारी दिनुभयो ।
उक्त खण्डमा खरिढुङ्गा/घिसिङ् क्षितिज जेभिले भ्याट सहित ६२ करोड रुपियामा ठेक्का सम्झौता गरी बिगत एक बर्षदेखि पुननिर्माण तथा स्तरउन्नतीको काम गर्दै आएको र २०८४ साल असारसम्म काम सक्नु पर्ने उहाँले बताउनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘‘यो बर्ष मनसुनमा खोलामा निर्माण गरिएको डाईभर्सन सडक छोडेर हाल धमाधम पुननिर्माण भई रहेकै सडकको ट्रयाकबाट यातायात सञ्चालन गर्ने गरी अहिले काम धमाधम भई रहेको छ । यो बीचमा काममा कुनै अबरोध आएन र मौसमले पनि साथ दियो भने असारको १५-२० गतेदेखि अहिले बनेकै सडकको ट्रयाकबाट यातायात सञ्चालन हुने छ ।’’
यो बर्ष बर्षाको मौसममा रोसी खोलामा बाढी आउदा यातायातका साधन नरोकिने गरी पुननिर्माणको काम धमाधम भई रहेको कार्यालय प्रमुख हमालको भनाई छ ।
बाढीबाट फेरी क्षती नहुने गरी भत्किएको ठाँउमा आरसिसि वाल, प्लम्ब वाल निर्माण र सडक चौडा गर्ने कामलाई तीब्रता दिईएको छ । आगामी बर्ष काम सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको यो राजमार्गलाई पहिलेभन्दा अझ सुरक्षित र व्यवस्थित हुने गरी पुननिर्माणको काम भई रहेको कार्यालयले जनाएको छ ।
कार्यालयका अनुसार बर्षेखोलादेखि डालाबेसीसम्म साँढे पाँच किलो मिटर खण्ड पनु निर्माणको काम जाईका र नेपाल सरकारले सुरु गरेका छन् ।
जाईकाले बर्षे खोलादेखि पिप्लेसम्मको तीन दशमलब दुई किमि सडक भर्खर सिलान्यास गरी पुननिर्माणको काम सुरु गरेको छ । जाईकाले नेपाली दुई अर्ब ६० करोड रुपिया लागतमा उक्त सडक पुन निर्माण गर्न सुरु गरेको हो ।
यो खण्डमा बाँकी पिप्लेदेखि डालाबेसीसम्मको दुई दशमलब तीन किलोमिटर सडक पुनर्निर्माणका लागि उमा एन्ड कम्पनी/भण्डारी र अमरज्योती जेभीसँग ६८ करोड ८० लाख रुपियाँमा सम्झौता भएको छ ।
त्यस्तै डालाबेसीदेखि चारसयबेसीसम्मको आठ दशमलब पाँच किलोमिटर सडक पुननिर्माणका लागि लामा/नव कान्तिपुर जेभिसँग एक अर्ब ४२ करोड रुपियाँ र चारसयबेसीदेखि भकुण्डेसम्मको ११ किमि सडक पुननिर्माणका लागि खानी/एवान/कमलजित भेजीसँग एक अर्ब ३३ करोड रुपियाँमा ठेक्का सम्झौता भएको छ । काभ्रेतर्फ तीन वटै खण्डमा हालसम्म ३२ प्रतिशत काम सम्पन्न भएको बताईएको छ ।
जापान सरकारको सहयोगमा पुनर्निर्माण हुने बर्खेखोलादेखि पिप्लेसम्मको तीन दशमलब दुई किलोमिटर सडकका लागि जापानको निर्माण कम्पनि सिमुजु कर्पोरेसन वैशाखमा सम्झौता भएको थियो ।
निर्माण कम्पनीले उक्त सडक खण्डको काम २०८४ पुस १६ गतेभित्र निर्माण सम्पन्न गरि सक्नु पर्ने छ । कुल १६० किलोमिटर लम्बाईको बीपी राजमार्ग जापान सरकारको सहयोगमा बि.सं. २०५३ सालदेखि निर्माण सुरु गरी २०७२ सालमा सम्पन्न गरेर नेपाल सरकारलाई हस्तान्तरण भएको थियो ।
बाढीले भत्काएको बाटो फेरि उठ्दैछ : बीपी राजमार्ग किनारका बासिन्दामा फर्किँदै आशा
गत वर्ष असोजमा रोसी खोला उर्लिँदा बीपी राजमार्गका धेरै दृश्यहरू एकाएक बदलिएका थिए। सडक चिरा–चिरा परेको थियो, कतै डामर बगेर खोलामै मिसिएको थियो भने कतै यात्रुहरू घण्टौँ अलपत्र परेका थिए। सडक किनारका होटल, पसल र साना व्यवसायमा निर्भर स्थानीयको दैनिक जीवन नै प्रभावित बनेको थियो।
आज त्यही राजमार्गमा फेरि डोजर र एक्साभेटरको आवाज गुञ्जिरहेको छ। भत्किएका ठाउँमा पर्खाल उठ्दैछन्, सडक फराकिलो बन्दैछ र स्थानीय बासिन्दाको मनमा पनि नयाँ आशा पलाउन थालेको छ।
रोसी किनारमा चिया पसल चलाउँदै आएका एक स्थानीय व्यवसायी सम्झन्छन्, “बाढी आएपछि ग्राहक नै हराए। सडक बन्द हुँदा पसल खोल्नु र बन्द गर्नु उस्तै भयो।” अहिले भने सडक निर्माण तीव्र बनेसँगै फेरि यात्रुको चहलपहल बढ्ने अपेक्षामा छन्।
पूर्वी नेपाललाई राजधानी काठमाडौंसँग छोटो दूरीमा जोड्ने बीपी राजमार्गको नेपालथोक–भकुण्डेबेसी खण्डमा पुनर्निर्माण कार्य तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको छ। २०८१ साल असोजको बाढीले करिब २९ किलोमिटर सडक विभिन्न स्थानमा क्षति पुर्याएको थियो। त्यसयता सडक डिभिजन कार्यालय खाल्टे सिन्धुलीले सडकलाई अझ सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउने लक्ष्यसहित पुनर्निर्माण गरिरहेको छ।
सडक डिभिजन कार्यालयका प्रमुख पारसमणि हमालका अनुसार अहिले पुनर्निर्माणको गति सन्तोषजनक छ। “यदि मौसमले साथ दियो र कुनै अवरोध आएन भने असारको मध्यतिरदेखि अहिले निर्माण भइरहेको ट्र्याकबाटै यातायात सञ्चालन गर्ने तयारी छ,” उहाँले भन्नुभयो।
राजमार्गको पुनर्निर्माण केवल सडक बनाउने काम मात्र होइन, यसले हजारौँ यात्रु र स्थानीयको जीवनसँग जोडिएको आशा पनि पुनर्जीवित गरिरहेको छ। दैनिक रूपमा यही बाटो प्रयोग गरेर राजधानी पुग्ने व्यापारी, विद्यार्थी, बिरामी र मजदुरका लागि बीपी राजमार्ग एउटा सडकभन्दा बढी जीवनरेखा हो।
सडक चौडा बनाउने, दुई लेनमा विस्तार गर्ने र पुलहरूलाई समेत स्तरोन्नति गर्ने काम भइरहेको छ। बाढीले फेरि क्षति नपुर्याओस् भनेर आरसीसी वाल, प्लम वाल तथा संरक्षण संरचनाहरू निर्माण गरिँदै छन्।
भकुण्डेबेसीका एक होटल व्यवसायी भन्छन्, “बाढीपछि यहाँको व्यापार आधाभन्दा कम भयो। अहिले काम भइरहेको देख्दा फेरि पुरानै दिन फर्किने विश्वास जागेको छ।”
पुनर्निर्माणमा नेपाल सरकारसँगै जापान सरकारको सहयोग पनि जोडिएको छ। जापानको सहयोगमा निर्माण भएको बीपी राजमार्गलाई पुनः सुरक्षित र दीर्घकालीन बनाउने प्रयास भइरहेको छ। विगतमा विकासको प्रतीक बनेको यो राजमार्ग अहिले पुनर्निर्माणको माध्यमबाट विपत्तिपछि पुनः उठ्न सक्ने नेपाली क्षमताको उदाहरण बनेको छ।
एक वर्षअघि बाढीले बगाएको आशा आज फेरि सडकसँगै उठिरहेको छ। रोसी खोलाको गर्जनले कहिल्यै नबिर्सने पीडा दिएको भए पनि अहिले निर्माणाधीन सडकले स्थानीयलाई एउटा सन्देश दिइरहेको छ— विपत्तिले बाटो भत्काउन सक्छ, तर यात्राको सपना रोक्न सक्दैन।
तपाईको प्रतिक्रिया