काभ्रेपलाञ्चोकको बनेपास्थित काभ्रे बहुमुखी क्याम्पसले सामुदायिक क्याम्पसहरूको जग्गा भोगाधिकार तथा स्वामित्वसँग सम्बन्धित विषयमा आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै सामुदायिक शिक्षाको संरक्षणका पक्षमा आवाज उठाएको छ। क्याम्पसले जारी गरेको वक्तव्यले केवल आफ्नो संस्थाको हित मात्र नभई देशभरका सामुदायिक क्याम्पसहरूको दीर्घकालीन भविष्यसँग जोडिएको विषयलाई राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा ल्याएको छ।
नेपालमा उच्च शिक्षाको पहुँच विस्तार गर्न सामुदायिक क्याम्पसहरूले दशकौँदेखि महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँदै आएका छन्। ग्रामीण तथा अर्धशहरी क्षेत्रमा हजारौँ विद्यार्थीलाई सुलभ शुल्कमा उच्च शिक्षा उपलब्ध गराउँदै आएका यस्ता क्याम्पसहरू स्थानीय समुदाय, अभिभावक, शिक्षक र सामाजिक अगुवाहरूको योगदानबाट स्थापित भएका हुन्। यही कारण सामुदायिक क्याम्पसहरूलाई केवल शैक्षिक संस्था मात्र नभई समाजको साझा सम्पत्तिका रूपमा हेरिन्छ।
काभ्रे बहुमुखी क्याम्पसले सार्वजनिक गरेको वक्तव्यमा सर्वोच्च अदालतको फैसलापछि सामुदायिक क्याम्पसहरूले भोगचलन गर्दै आएका जग्गाको स्वामित्व र व्यवस्थापनका विषयमा अन्योल सिर्जना भएको उल्लेख गरिएको छ। क्याम्पसले अदालतको फैसललाई सदैव सम्मान गर्ने उल्लेख गरेको छ ।
क्याम्पसका अनुसार विगतमा सरकारकै निर्णयअनुसार सामुदायिक क्याम्पसहरूलाई उपलब्ध गराइएका जग्गा तथा सम्पत्तिमाथि पुनः प्रश्न उठ्दा दीर्घकालीन शैक्षिक लगानी प्रभावित हुनसक्ने अवस्था देखिएको छ।
यद्यपि काभ्रे बहुमुखी क्याम्पसले यो विषयलाई विवादको रूपमा होइन, समाधानको अवसरका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। वक्तव्यमा सामुदायिक क्याम्पसहरूले प्रयोग गरिरहेका सरकारी तथा ऐलानी जग्गाको कानुनी व्यवस्थापन र दर्ता प्रक्रियालाई स्पष्ट बनाउन सरकारसँग आग्रह गरिएको छ। यसबाट शैक्षिक संस्थाहरूले भविष्यका लागि निर्धक्क रूपमा पूर्वाधार विकास, शैक्षिक गुणस्तर सुधार र नयाँ कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सक्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
विशेषगरी सामुदायिक क्याम्पसहरू नाफामूलक संस्था नभई सामाजिक दायित्व बोकेका शैक्षिक केन्द्र भएकाले तिनको संरक्षण राष्ट्रिय आवश्यकता भएको सरोकारवालाहरूको धारणा छ। विगत चार दशकदेखि काभ्रे जिल्लामा उच्च शिक्षाको महत्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा स्थापित काभ्रे बहुमुखी क्याम्पसले हजारौँ विद्यार्थी उत्पादन गरिसकेको छ। यस संस्थाले विज्ञान, व्यवस्थापन, शिक्षा तथा समाजशास्त्रजस्ता विषयमा अध्ययनको अवसर उपलब्ध गराउँदै आएको छ।
शिक्षा क्षेत्रमा लगानीको प्रतिफल तत्काल आर्थिक रूपमा नदेखिए पनि त्यसले उत्पादन गर्ने जनशक्ति, सामाजिक चेतना र स्थानीय विकासको प्रभाव दीर्घकालीन हुन्छ। सामुदायिक क्याम्पसहरूले यही भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन्। त्यसैले यस्ता संस्थाहरूलाई कानुनी, प्रशासनिक र नीतिगत रूपमा थप सुरक्षित बनाउनु समयको माग भएको शिक्षाविद्हरू बताउँछन्।
काभ्रे बहुमुखी क्याम्पसको पछिल्लो पहलले सामुदायिक शिक्षाको भविष्यबारे सकारात्मक बहस सुरु गरेको छ। सरकार, विश्वविद्यालय, स्थानीय तह र सामुदायिक क्याम्पसहरूबीच सहकार्य र संवादमार्फत समाधान खोज्न सके सामुदायिक शिक्षाको आधार अझ बलियो बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।
शिक्षा कुनै एक संस्था वा व्यक्तिको विषय होइन, यो राष्ट्र निर्माणको आधार हो। यही आधारलाई मजबुत बनाउन काभ्रे बहुमुखी क्याम्पसले उठाएको आवाजलाई सामुदायिक शिक्षाको संरक्षण र सुदृढीकरणका लागि सकारात्मक पहलका रूपमा हेरिएको छ।
तपाईको प्रतिक्रिया